31/1/12

Η Σελήνη μπορεί να είχε το δικό της μαγνητικό δυναμό



Γεωφυσικοί προτείνουν ότι το μαγνητικό πεδίο της Σελήνης στην πραγματικότητα άντεξε για πολύ περισσότερο από ό,τι είχε προηγουμένως εκτιμηθεί. Την ίδια στιγμή, η ισχύς του μπορεί να ήταν υποτιμημένο κατά τις προηγούμενες έρευνες, δείχνει η ίδια ομάδα σε μια δημοσίευση στο περιοδικό Science.Αλλά το πιο σημαντικό συμπέρασμα στο οποίο έφτασαν οι ερευνητές ήταν ότι το φεγγάρι είχε ένα φυσικό δυναμό στον πυρήνα του, περίπου, πριν 3,7 δισεκατομμύρια χρόνια.
Ένα θέμα συζήτησης στην επιστημονική κοινότητα εδώ και χρόνια ήταν ότι τα μαγνητικά πεδία του δημιουργήθηκαν είτε από το φαινόμενο δυναμό σαν του πυρήνα της Γης, ή από το πλάσμα που παράγεται κατά τη διάρκεια των συγκρούσεων με αστεροειδείς.Το φαινόμενο δυναμό παράγεται όταν ένας στερεός πυρήνας περιστρέφεται μέσα σε ένα ρευστό πυρήνα (εξωτερικό τμήμα). Έτσι παράγεται το γήινο μαγνητικό πεδίο, και θα συνεχίσει να ανανεώνεται μέχρι ο πυρήνα της να στερεοποιηθεί εντελώς. Σε εκείνο το σημείο, ο πλανήτης θα μείνει απροστάτευτος από τις κοσμικές ακτίνες και την ηλιακή ακτινοβολία.
Οι γεωφυσικοί γνωρίζουν ότι η Σελήνη είχε μαγνητικό πεδίο, διότι ίχνη του μαγνητισμού της ανακαλύφθηκαν σε δείγματα πετρωμάτων που έφεραν πίσω οι αποστολές Απόλλων.
Η τελευταία έρευνα αυτό που έκανε ήταν να αποδείξει ότι ο φυσικός δορυφόρος της Γης είχε πράγματι έναν πυρήνα ικανό να δημιουργήσει ένα φαινόμενο δυναμό, εδώ και πολύ καιρό πριν.
Η θεωρία της σύγκρουσης με αστεροειδείς – η άλλη εναλλακτική λύση για την εξήγηση του μαγνητικού πεδίου – θεωρούσε ότι το πλάσμα που παράγεται κατά τη διάρκεια των συγκρούσεων στην επιφάνεια της Σελήνης ήταν υπεύθυνο για τα ίχνη του μαγνητισμού που βρέθηκαν στα δείγματα των αποστολών Απόλλων.

Ωστόσο, η νέα έρευνα απέδειξε ότι η Σελήνη είχε ένα εξωτερικό λιωμένο πυρήνα γύρω από ένα συμπαγή πυρήνα από σίδηρο για τουλάχιστον 500 εκατομμύρια χρόνια, μεταξύ 4,2 και 3,7 δισεκατομμύρια χρόνια πριν. Αυτή η χρονική περίοδος είναι πολύ περισσότερη από ό,τι οι γεωλόγοι που υποστήριζαν αυτή τη θεωρία είχαν υπολογίσει.«Τα ευρήματα σε γενικές γραμμές ήταν μια μεγάλη έκπληξη. Όταν επιλέξαμε αυτό το δείγμα, είχαμε μια ιδέα ότι θα είχε ένα καλά φυλαγμένο μαγνητικό πεδίο, αλλά δεν είχαμε ιδέα πόσο καλό θα ήταν,» εξηγεί ο γεωλόγος και επικεφαλής της μελέτης Erin Shea.«Οι επιπτώσεις είναι καταπληκτικές και ενδιαφέρουσες.

Εάν το φεγγάρι είχε ένα δυναμό που κράτησε για πολύ καιρό, γιατί η αιτία του να μην ήταν ένας αστεροειδής σαν τον Vesta ή ένας μικρότερος αστεροειδή;» προσθέτει ο Erin Shea. Ο Vesta είναι ο μεγαλύτερος αστεροειδής στο ηλιακό σύστημα, και καταλογογραφείται από πολλούς ως πρωτοπλανήτης (ένα πλανητικό έμβρυο που ποτέ δεν έφτασε στην κατάσταση του πλανήτη).

Γι αυτό που ενδιαφέρεται τώρα η ομάδα είναι να προσδιοριστεί αν το φαινόμενο του δυναμό της Σελήνης παρέμεινε για 500 εκατομμύρια χρόνια, ή αν συνήθιζε να σταματά και να επαναεκκινείται σε τακτά χρονικά διαστήματα.
Η οριστική απάντηση αυτού του ζητήματος θα μπορούσε τελικά να πιστοποιήσει ότι η Σελήνη ήταν πράγματι κάποτε μέρος του πλανήτη μας, που διαχωρίστηκαν κατά τη διάρκεια μιας κοσμικής σύγκρουσης με έναν πλανήτη σαν τον Άρη.

physics4u.gr

Πηγή: http://nea-news.blogspot.com/2012/01/blog-post_6167.html

(Ξανά)γέννησαν τα μόρια της ζωής




Δημιούργησαν τα απλά σάκχαρα που υπάρχουν στο μόριο του DNA.




Βρετανοί ερευνητές έκαναν ένα σημαντικό βήμα προς την κατανόηση της προέλευσης της ζωής: ανακάλυψαν πώς δημιουργούνται τα σάκχαρα που βρίσκονται στο μόριο του DNA.
O δρ Paul Clarke και οι συνεργάτες του στα Πανεπιστήμια του York και του Νότιγχαμ, δημιούργησαν δύο απλά σάκχαρα, τη θρεόζη και την ερυθρόζη, σε μια διαδικασία η οποία θα μπορούσε να είχε συμβεί στις συνθήκες που οι ερευνητές πιστεύουν ότι επικρατούσαν πριν εμφανιστεί η ζωή πάνω στη Γη.




Σαν τον παλιό καιρό
Κλειδί στην επιτυχία των βρετανών επιστημόνων υπήρξε η διαπίστωση ότι καταλύτες για τη δημιουργία των εν λόγω σακχάρων (τα οποία εντοπίζονται στη φύση με τη δεξιόστροφη ισομορφή τους) ήταν τα απλά αριστερόστροφα αμινοξέα.
Σύμφωνα με ανεξάρτητους ερευνητές, το εύρημα, το οποίο δημοσιεύεται στην επιθεώρηση Organic and Biomolecular Chemistry, αποτελεί ένα μεγάλο βήμα προς την κατανόηση του πώς από την απλή χημεία δημιουργήθηκε ο έμβιος κόσμος.











21/12/11

Το «top 10» των αρχαιολογικών ανακαλύψεων του 2011





Ένα από τα πρώτα κτίρια του κόσμου ανακαλύφθηκε στην Ιορδανία. Στη Σκοτία ήρθε στο φως σκάφος 1000 ετών με την ταφή ενός Βίκινγκ. Ενώ επιστήμονες ανασύνθεσαν ψηφιακά μία σχολή Ρωμαίων μονομάχων. Το «Top 10» των αρχαιολογικών ανακαλύψεων της χρονιάς που πέρασε, όπως καταγράφονται από το έγκυρο αμερικανικό περιοδικό «Archaeology», περιλαμβάνει έρευνες, γεγονότα, ακόμη και την επισήμανση των επιπτώσεων που είχε για τα μνημεία ο πόλεμος στη Λιβύη, ο πολιτικός και κοινωνικός αναβρασμός στην Αιγύπτο, την Τυνησία και τη Συρία κατά το 2011.
Απούσα ωστόσο από αυτήν τη λίστα είναι η Ελλάδα και η Κύπρος, όχι απαραίτητα λόγω έλλειψης αρχαιολογικής δραστηριότητας, αλλά ίσως και εξαιτίας ελλιπούς ενημέρωσης. Εξάλλου, όπως και το ίδιο το περιοδικό επισημαίνει, ο κατ΄ εξοχήν λόγος για τον οποίο θα μείνει στην ιστορία το 2011 είναι η πολιτική και οικονομική κρίση στον κόσμο. Χωρίς αυτό να σημαίνει, βέβαια, ότι οι αρχαιολόγοι και άλλοι επιστήμονες σταμάτησαν να εργάζονται και να παρουσιάζουν έργο. Οι εφαρμογές της σύγχρονης τεχνολογίας, για παράδειγμα, στην αρχαιολογία ανοίγουν νέες δυνατότητες τόσο στην έρευνα πεδίου όσο και στη μελέτη των ευρημάτων για την εξαγωγή ακριβέστερων συμπερασμάτων.
Στο «Top 10» του «Archaeology», λοιπόν, περιλαμβάνονται, χωρίς αξιολογική σειρά πάντως, τα εξής γεγονότα:




- Ταφή Βίκινγκ σε πλοίο, που ήρθε στο φως σε εξαιρετικά καλή κατάσταση στο Άρνταμούρχαν της Σκοτίας (η πρώτη επί βρετανικού εδάφους). Ο νεκρός ήταν ένας υψηλόβαθμος πολεμιστής που είχε ταφεί με τα όπλα του, ένα ξίφος με ασημένια λαβή, ασπίδα, δόρυ, τσεκούρι, αλλά και κέρατο πόσεως.




- Αποκάλυψη κτιρίου της Νεολιθικής Εποχής στο Ουάντι Φαϊνάν της Ιορδανίας. Χρονολογείται 11.700 χρόνια πριν από σήμερα, έχει σχήμα οβάλ και ήταν κατασκευασμένο από λάσπη. Ενδιαφέρον στοιχείο είναι ότι περιβάλλεται από δύο αναβαθμούς που θυμίζουν κατασκευή αμφιθεάτρου, ενώ, σύμφωνα με τα στοιχεία, είχε στέγη που κάλυπτε ένα μέρος του. Το κτίριο μπορεί να χρησιμοποιείτο περιοδικά από μικρές ομάδες ατόμων για την επεξεργασία προϊόντων όπως το κριθάρι και το φιστίκι, ή για συναθροίσεις.




- Οι ερευνητικές εξελίξεις σχετικά με την αναζήτηση υπολειμμάτων δέρματος σε απολιθωμένα κατάλοιπα του Australopithecus sediba, που ανακαλύφθηκαν στη Μάλαπα της Νότιας Αφρικής. Τα κατάλοιπα είναι 2,2 εκατομμυρίων ετών και ένα λεπτό στρώμα ορυκτών που εντοπίσθηκε πάνω τους, θεωρείται ότι θα μπορούσε να είναι τα κατάλοιπα δέρματος. Η έρευνα δεν έχει καταλήξει ωστόσο ακόμη σε οριστικά συμπεράσματα.




- Αποκάλυψη των αρχαιότερων εξημερωμένων σκύλων στο Πρεντμόστι της Τσεχίας. Πρόκειται για τη δημοσίευση μελέτης η οποία αναφέρεται σε τρία κρανία σκύλων, που χρονολογούνται περί τα 31.500 χρόνια πριν και παρουσιάζουν χαρακτηριστικά, που τα διαχωρίζουν από τον πρόγονό τους τον λύκο. Πρόκειται για μικρότερο και ευρύτερο ρύγχος, και ευρύτερο χώρο για τον εγκέφαλο. Οι ερευνητές, ώς πρόσφατα, θεωρούσαν ότι η εξημέρωση του σκύλου έγινε πριν από 14.000 χρόνια.




- Αποκάλυψη σπάνιας ταφής γυναίκας, που ήταν ηγεμόνας των Μάγια στο Νακούμ της Γουατεμάλας. Ο νεκρικός θάλαμος βρέθηκε κάτω από έναν άλλον και ήταν ανέγγιχτος -παραδόξως- από αρχαιοκάπηλους. Η γυναίκα έφερε δύο αγγεία στην κορυφή του κεφαλιού και η ταφή της συνοδευόταν από πολύτιμα αντικείμενα. Τόσο η ποιότητα του τάφου όσο και η θέση στην οποία βρέθηκε δείχνουν ότι χρησιμοποιείτο για άτομα βασιλικής καταγωγής επί μισή χιλιετία.




- Ψηφιακή ανασύνθεση του «Γυμνασίου μονομάχων», που βρέθηκε στην αρχαία ρωμαϊκή πόλη Καρνούντουμ στην Αυστρία, από διεθνή ομάδα ερευνητών του Ινστιτούτου Ludwig Boltzmann για Αρχαιολογική Έρευνα και την Εικονική Αρχαιολογία.
Σ΄ αυτήν την πόλη, η οποία είχε κάποτε 50.000 κατοίκους και σήμερα είναι ένα τεράστιο αρχαιολογικό πάρκο, έχει ανακαλυφθεί το τέταρτο σε μέγεθος στον κόσμο σχολείο για μονομάχους του 4ου μ.Χ. αιώνα. Είναι ένα κλειστό συγκρότημα με εσωτερική αυλή, κυκλικό χώρο προπόνησης, χώρους διαμονής και νεκροταφείο, ενώ οι εικόνες υψηλής ανάλυσης που συλλέχθηκαν από την έρευνα του GPR δείχνουν υποδαπέδια θέρμανση, κολυμβητικές δεξαμενές και μονοπάτια.
Επιπλέον, με τη βελτιωμένη τεχνολογία που αναπτύχθηκε, οι επισκέπτες μπορούν να παρακολουθήσουν τη ζωή των μονομάχων μέσα σ΄ αυτό.




- Αποκάλυψη υπολειμμάτων γεύματος σε κινεζικές ταφές στις επαρχίες Σαανξί και Ξινγκιάνγκ. Η παλαιότερη σούπα του κόσμου είναι 2000 ετών, η συγκεκριμένη μάλιστα που βρέθηκε σε αγγεία ήταν σούπα σκύλου. Η δεύτερη -2400 ετών αυτή- ήταν νουντλς από κεχρί.




- Πόλεμος και εθνογένεση μέσα από την ανασκαφή προκολομβιανών εγκαταστάσεων στο Ταράκο, στην άκρη της λίμνης Τιτικάκα του Περού. Η έρευνα έδειξε ότι η συνεργασία μεταξύ διαφορετικών εθνοτήτων μπορεί σίγουρα να είναι μια πορεία προς την επιτυχία, μερικές φορές όμως μία οργανωμένη σύγκρουση μπορεί να αποβεί περισσότερο αποτελεσματική στην απόκτηση πόρων!




- Αποκάλυψη του φαλαινοθηρικού «Δύο Αδέλφια», που βυθίστηκε το 1823 στη Χαβάη. Το πλοίο κατέχει ξεχωριστή θέση στη λογοτεχνική ιστορία, γιατί καπετάνιος του ήταν ο σκληροτράχηλος Τζόρτζ Πόλαρντ Τζούνιορ. Το πρώτο πλοίο του Πόλαρντ, το «Έσεξ», εμβολίσθηκε και βυθίστηκε από μία φάλαινα φυσητήρα, παρέχοντας έμπνευση στον Χέρμαν Μέλβιλ για τη δημιουργία του περίφημου έργου του «Μόμπι Ντικ».




- Η «Αραβική Άνοιξη» και οι επιπτώσεις της στα μνημεία της Αιγύπτου, της Τυνησίας, της Συρίας και της Λιβύης. Καταγραφή των καταστροφών και λεηλασιών στις χώρες αυτές, στον βαθμό που αυτό είναι εφικτό λόγω των αναταραχών και των ελάχιστων πληροφοριών. Όπως είναι γνωστό, αρχαιολογικοί χώροι και μουσεία της Αιγύπτου λεηλατήθηκαν, τον περασμένο Σεπτέμβρη λεηλασίες έγιναν πόλη των Σελευκιδών Απάμεια της Συρίας, ενώ πολλά μνημεία σ΄ αυτές τις χώρες έχουν υποστεί ζημιές από τις πολεμικές επιχειρήσεις.










Βρέθηκαν για πρώτη φορά οστά φυτοφάγου δεινόσαυρου στην Ανταρκτική





Ερευνητές από την Αργεντινή ταυτοποίησαν για πρώτη φορά υπολείμματα φυτοφάγων δεινόσαυρων στην Ανταρκτική.
Η αργεντίνικη ερευνητική ομάδα εκτιμά πως αυτοί οι μεγαλόσωμοι σαυρόποδοι δεινόσαυροι ή αναπτυγμένοι τιτανόσαυροι ήταν διαδεδομένοι στη διάρκεια της Ύστερης Κρητιδικής περιόδου (66-100 εκατομ χρόνια πριν).
Η νέα μελέτη δείχνει πως οι γιγαντιαίοι φυτοφάγοι δεινόσαυροι περιπλανιόντουσαν στην Ανταρκτική πριν εμφανιστούν εκεί οι πιγκουίνοι. Η νέα ανακάλυψη αναφέρεται στο γερμανικό περιοδικό Naturwissenschaften.
Η νέα ανακάλυψη είναι μοναδική γιατί μέχρι σήμερα η παρουσία σαυροπόδων, ενός από τα πιο διαφοροποιημένα και γεωγραφικά εξαπλωμένο είδος φυτοφάγων δεινόσαυρων, είχε επιβεβαιωθεί σε κάθε γωνιά ηπειρωτικής γης εκτός της Ανταρκτικής.
Μολονότι και άλλες σημαντικές ανακαλύψεις δεινοσαύρων έχουν γίνει τις δύο τελευταίες δεκαετίες στην Ανταρκτική ειδικά στην περιοχή James Ross Basin, η ανίχνευση υπολειμμάτων σαυροπόδων γίνεται για πρώτη φορά στην περιοχή.
Οι Τιτανόσαυροι (σαυρόποδα) είχαν μακριές ουρές και λαιμούς, έφθαναν σε μήκος τα 33 μέτρα και έζησαν πριν 70 εκατομ. χρόνια με 150 είδη τους να περιφέρονται σε όλα τα μήκη και πλάτη της Γης. Στην Κρητιδική περίοδο εξαφανίστηκαν όλοι οι δεινόσαυροι πλην των πουλιών.






8/11/11

Τεχνικός άθλος η μέτρηση της Έριδος, του μακρινού πλανήτη-νάνου



Eυρωπαίοι αστρονόμοι, με επικεφαλής τον Μπρούνο Σικαρντί του πανεπιστημίου Μαρί Κιουρί και του Αστεροσκοπείου του Παρισιού, κατάφεραν να μετρήσουν τη διάμετρο της Έριδος, χρησιμοποιώντας τα τηλεσκόπια του Ευρωπαϊκού Νοτίου Παρατηρητηρίου στη Χιλή, καθώς ο μικρός πλανήτης περνούσε μπροστά από ένα αχνό άστρο. Πρόκειται για τεχνικό άθλο, καθώς η Έρις βρισκόταν σε απόσταση από τη Γη 100 φορές μεγαλύτερη από ό,τι η Γη από τον Ήλιο και η θερμοκρασία της είναι μείον 238 βαθμοί Κελσίου.




Αν και η αινιγματική Έρις στις εσχατιές του ηλιακού μας συστήματος είναι πολύ πιο πυκνή και ακόμα πιο παγωμένη από τον Πλούτωνα, οι δύο μακρινοί νάνοι πλανήτες αποτελούν σχεδόν τέλειους διδύμους, καθώς έχουν σχεδόν το ίδιο μέγεθος, όπως δείχνουν για πρώτη φορά νέες ακριβέστερες αστρονομικές μετρήσεις.
Η Έρις είναι το πιο μακρινό ουράνιο σώμα στο ηλιακό μας σύστημα, που έχει ποτέ παρατηρηθεί με αυτή την μέθοδο. Η ανακάλυψη, που παρουσιάστηκε στο περιοδικό "Nature", σύμφωνα με το γαλλικό πρακτορείο ειδήσεων, ανατρέπει τις αρχικές εκτιμήσεις των επιστημόνων.Όταν η Έρις (η οποία πήρε το όνομα της θεάς της φιλονικίας στην ελληνική μυθολογία) ανακαλύφθηκε το 2005, θεωρήθηκε πολύ μεγαλύτερη από τον Πλούτωνα, τον θεωρούμενο για πολλά χρόνια εξώτατο πλανήτη του ηλιακού μας συστήματος, ο οποίος είχε ανακαλυφθεί το 1930. Μάλιστα, η ανακάλυψή της - και η λανθασμένη εκτίμηση για το μέγεθός της - έπαιξε τόσο μεγάλο ρόλο, που το 2006 η Διεθνής Αστρονομική Ένωση ''υποβάθμισε'' τον Πλούτωνα στη ''μικρή'' κατηγορία των νάνων-πλανητών (μαζί με τον μεγάλο αστεροειδή Δήμητρα και τα ουράνια σώματα Μακεμάκε και Χαουμέα), μία απόφαση που μέχρι σήμερα συναντά αντιδράσεις από αρκετούς αστρονόμους, αλλά και τον πολύ κόσμο.Η νέα ακριβέστερη μέτρηση θα βοηθήσει τους επιστήμονες να καταλάβουν καλύτερα τη σύνθεση και την εξελικτική ιστορία της Έριδος, η οποία διαθέτει μια λευκή πολύ αντανακλαστική επιφάνεια, πράγμα που σημαίνει ότι πιθανότατα είναι καλυμμένη με ένα λεπτό στρώμα παγωμένου αζώτου.



Η Έρις αντανακλά περίπου το 96% του προσπίπτοντος φωτός του Ήλιου (έναντι 60% που αντανακλά ο Πλούτων), γεγονός που την καθιστά, μαζί με τον παγωμένο δορυφόρο Εγκέλαδο του Κρόνου, ένα από τα πιο αντανακλαστικά σώματα στο ηλιακό μας σύστημα.Η Έρις και ο Πλούτων βρίσκονται στη λεγόμενη ''Ζώνη Κούιπερ'', ένα δακτύλιο παγωμένων ουρανίων σωμάτων πέρα από την τροχιά του Ποσειδώνα. Η Έριδα είναι ακόμα πιο μακριά από τον Ήλιο σε σχέση με τον ''δίδυμό'' της, με συνέπεια να χρειάζεται 556 γήινα χρόνια για να κάνει μια πλήρη ελλειπτική περιφορά γύρω από τον Ήλιο, έναντι 248 ετών που χρειάζεται ο Πλούτων.



Η Έρις, που έχει σφαιρικό σχήμα, υπολογίστηκε ότι έχει διάμετρο 2.326 χιλιόμετρα (συν/πλην 12 χλμ), ενώ ο Πλούτων, για τον οποίο οι μέχρι τώρα υπολογισμοί είναι λιγότερο ακριβείς, εκτιμάται ότι έχει διάμετρο της τάξης των 2.300 έως 2.400 χιλιομέτρων. Η θερμοκρασία στην Έριδα δεν ξεπερνά τους μείον 238 βαθμούς Κελσίου, ενώ πιστεύεται ότι διαθέτει μια αραιή και περιστασιακή ατμόσφαιρά πλούσια σε μεθάνιο, αν και οι τελευταίες παρατηρήσεις δεν επιβεβαίωσαν την ύπαρξη τέτοιας ατμόσφαιρας.



Η Έρις, γύρω από την οποία υπάρχει ένας μικρός δορυφόρος, η Δυσνομία, υπολογίστηκε ότι είναι κατά 27% βαρύτερη από τον Πλούτωνα, πράγμα που σημαίνει ότι, αφού και οι δύο έχουν ίδιο μέγεθος, είναι πολύ πυκνότερη από αυτόν (περίπου 2,5 γραμμάρια ανά κυβικό εκατοστό έναντι 2 του Πλούτωνα και 5,5 της Γης). Η αυξημένη πυκνότητα σημαίνει ότι κατά πάσα πιθανότητα η Έρις είναι περισσότερο βραχώδης από τον Πλούτωνα, ο οποίος διαθέτει περισσότερο πάγο, όπως δήλωσε ένας από τους ερευνητές, ο Εμανουέλ Ζεάν του Ινστιτούτου Αστροφυσικής του πανεπιστημίου της Λιέγης στο Βέλγιο.