Αποκαλυπτικές έρευνες για τα προϊστορικά ταξίδια στο Αιγαίο

Με βάση νέες τεχνικές χρονολόγησης πετρωμάτων όπως o οψιδιανός, επιστήμονες -μεταξύ των οποίων και Έλληνες- ανακάλυψαν πως οι προϊστορικοί άνθρωποι μπορεί να ταξίδεψαν στο Αιγαίο πριν από 15000 χρόνια.

Ο οψιδιανός είναι ένα ηφαιστειακό πέτρωμα με υαλώδη μορφή, που εξαιτίας της σύστασης και της ανθεκτικότητας του χρησιμοποιήθηκε από τα τέλη της Ανώτερης Παλαιολιθικής περιόδου (πριν από 35000 έως 11.000 χρόνια) για την κατασκευή εργαλείων και όπλων.

«Ο οψιδιανός ήταν ένα πολύτιμο πέτρωμα που βρίσκεται μόνο στη Μήλο, με λίγα κοιτάσματα στην Αντίπαρο και στο Γυαλί (νησάκι μεταξύ Νισύρου και Κω). Από εκεί και μέσω του εμπορίου διαδόθηκε σε όλο το Αιγαίο, καθώς και στην ηπειρωτική χώρα», εξηγεί ο κ. Νικόλαος Λάσκαρης από το Πανεπιστήμιο του Αιγαίου στο διαδικτυακό περιοδικό Past Horizons. Έτσι, οι άνθρωποι πριν από την Εποχή του Χαλκού που ήθελαν να αποκτήσουν αιχμηρά εργαλεία και όπλα υποχρεώνονταν να ταξιδέψουν με πλοίο μέχρι τη Μήλο.
Ενδείξεις για ταξίδια στη Μήλο από την παλαιολιθική εποχή έχουν βρεθεί στο σπήλαιο Φράγχθι του νομού Αργολίδας, μια από τις σημαντικότερες προϊστορικές θέσεις στην Ελλάδα. Το σπήλαιο κατοικήθηκε σίγουρα από τον Homo sapiens (30000 π. Χ.), πιθανόν και από τον άνθρωπο του Νεάντερταλ (40000 π. Χ.), ενώ υπάρχουν ενδείξεις συνεχούς κατοίκησης μέχρι το 3000 π.Χ., καθιστώντας το έναν από τους μακροβιότερους τόπους συνεχούς ανθρώπινης παρουσίας. Στο εσωτερικό του βρέθηκαν μοναδικά ευρήματα, όπως ένας ανθρώπινος σκελετός, ηλικίας 10.000 - 8.000 ετών, πήλινα θραύσματα, ειδώλια, αγαλματίδια, χάντρες, κατεργασμένα όστρακα και οψιδιανός της παλαιολιθικής εποχής. Η τελευταία ανακάλυψη έφερε τα πάνω κάτω στην αντίληψη για τις θαλάσσιες μεταφορές, καθώς γεωχημικές έρευνες έδειξαν ότι πρόκειται για οψιδιανό που προήλθε από τη Μήλο, 80 μίλια μακριά από το σπήλαιο.
«Επρόκειτο για ναυτικούς που πέρναγαν από το ένα νησί του Αιγαίου στο άλλο, φτάνοντας μέχρι τη Μικρά Ασία και την ελληνική ενδοχώρα», αναφέρει ο κ. Λάσκαρης, ο οποίος μαζί με τους συνεργάτες του δημοσιεύουν σχετικό άρθρο στο «Journal of Archaeological Science», στο τεύχος του Σεπτεμβρίου 2011.
Ο Έλληνας επιστήμονας και οι συνεργάτες του χρησιμοποίησαν μαζί με την παραδοσιακή μέθοδο που λέγεται χρονολόγηση της υδάτωσης του οψιδιανού (obsidian hydration dating, OHD), μια νέα τεχνική, τη φασματομετρία δευτερογενούς μάζας ιόντων της διαποτισμένης επιφάνειας (secondary ion mass spectrometry of surface saturation, SIMS-SS), η οποία τους επιτρέπει να υπολογίσουν την ποσότητα του νερού που εισχωρεί στο πέτρωμα.
Με τη νέα μέθοδο, ο κ। Λάσκαρης και οι συνεργάτες του απέδειξαν ότι αντικείμενα από οψιδιανό της Μήλου κατασκευάστηκαν στην ενδοχώρα πολύ νωρίτερα από ό,τι αρχικά θεωρείτο. Με άλλα λόγια, οι προϊστορικοί άνθρωποι πραγματοποίησαν θαλάσσια ταξίδια στα νησιά -με άγνωστους μέχρι σήμερα τύπους πλοίων- από πολύ νωρίς.

Πηγή: http://www.enet.gr/?i=news.el.episthmh-texnologia&id=305144

Ένας κόσμος χαμένος για 56 εκατ. χρόνια.

Η νέα υποψήφια "Ατλαντίδα" βρέθηκε κάτω από τον Ατλαντικό ωκεανό. Χρησιμοποιώντας δεδομένα από ερευνητικά κέντρα σεισμών, εταιρείες πετρελαίου καθώς και μία προηγμένη μέθοδο χαρτογράφησης μέσω ηχητικών κυμάτων, ερευνητές έκαναν μια νέα μεγάλη ανακάλυψη στον Βόρειο Ατλαντικό. Πρόκειται για μια -χαμένη εδώ και 56 εκατομμύρια χρόνια- έκταση η οποία εντοπίζεται δύο χιλιόμετρα κάτω από τον βυθό του ωκεανού, δυτικά από τα νησιά Orkney-Shetland. Δημιουργώντας μια τρισδιάστατη αναπαράσταση της έκτασης, οι επιστήμονες ανακάλυψαν πολλές κορυφές βουνών καθώς και οκτώ μεγάλους ποταμούς. «Μοιάζει με τον χάρτη μιας παραθαλάσσιας χώρας», παρατηρεί η Nicky White, ερευνήτρια του πανεπιστημίου του Cambridge και προσθέτει: «Είναι σαν ένα αρχαίο απολιθωμένο τοπίο, διατηρημένο δύο χιλιόμετρα κάτω από τον βυθό». Όσο για το αν είναι βιώσιμη περιοχή για ζωντανούς οργανισμούς, οι επιστήμονες είναι απόλυτα θετικοί. Μικροοργανισμοί και απολιθώματα βρέθηκαν σε έρευνες κάτω από το πέτρωμα της περιοχής αποδεικνύοντας πως το τοπίο αυτό ήταν κάποτε ένα θαλάσσιο οικοσύστημα.Μπορεί τίποτα να μην το αποδεικνύει ακόμα, όμως οι επιστήμονες δεν μπορούν να συγκρατηθούν από το να συνδέσουν το νέο αυτό εύρημα με τον μύθο της χαμένης Ατλαντίδας.

Πηγή: http://www.newsbeast.gr/world/arthro/199385/enas-kosmos-hamenos-gia-56-ekat-hronia/

Βόγιατζερ: Στα όρια του διαστρικού χώρου

Το Βόγιατζερ 1 βρίσκεται στο όριο του ηλιακού μας συστήματος, όπου τα σωματίδια που πηγάζουν από τον Ηλιο συγκρούονται με αέρια του γαλαξία.
(φωτ.: NASA) Αντίθετα με τις εκτιμήσεις των επιστημόνων για ένα απότομο και βίαιο άκρο, το όριο δείχνει να είναι ένα ήρεμο σημείο, όπου ο ηλιακός άνεμος συναντά εξωηλιακά σωματίδια.
«Βρισκόμαστε σε μια μπερδεμένη περιοχή, όπου ο Ηλιος συνεχίζει να έχει κάποια επιρροή», λέει ο Σταμάτης Κριμιζής, φυσικός στο Εργαστήριο Εφαρμοσμένης Φυσικής στο Πανεπιστήμιο Τζον Χόπκινς, στο Λορέλ του Μέριλαντ. «Σίγουρα δεν είναι αυτό που νομίζαμε».
Τα νέα ευρήματα που δημοσίευσαν ο κ. Κριμιζής και οι συνεργάτες του στο περιοδικό «Nature», είναι τα τελευταία από μία σειρά στοιχείων που έχουν συλλεχθεί κατά τη διάρκεια του μεγάλου ταξιδιού του διαστημοπλοίου. Το Βόγιατζερ 1 εκτοξεύθηκε το 1977 και φωτογράφισε ενεργά ηφαίστεια στο φεγγάρι Ιώ καθώς πέρναγε από τον Δία το 1979. Τον επόμενο χρόνο επιβεβαίωσε την ύπαρξη τριών φεγγαριών σε τροχιά γύρω από τον Κρόνο. Σε μία από τις τελευταίες του φωτογραφίες, που μεταδόθηκε το 1990, η Γη φαίνεται σαν ένας μικρός κόκκος λουσμένος από τις ακτίνες του Ηλιου.
Από τότε, οι επιστήμονες της NASA έχουν κλείσει έξι από τα δέκα όργανά του και βρίσκεται τόσο μακριά που οι αναμεταδόσεις τώρα κάνουν πάνω από 16 ώρες για να φτάσουν στη Γη. Ομως το έργο του Βόγιατζερ συνεχίζεται. Τώρα ταξιδεύει έξω από την ηλιόσφαιρα, τη νοητή φούσκα που γεμίζει ο ηλιακός άνεμος. Στο τέλος του 2004, το Βόγιατζερ 1 πέρασε το «σοκ τερματισμού», το όριο πέρα από το οποίο η επιρροή του ηλιακού ανέμου αρχίζει να φθίνει. Φέτος, οι ερευνητές περιμένουν να περάσει άλλο ένα σημαντικό σημείο -ένα σημείο στο οποίο ο ηλιακός άνεμος αλλάζει απότομα κατεύθυνση, σημαίνοντας την αρχή το διαστρικού χώρου.
Οι μετρήσεις από το διαστημόπλοιο δείχνουν πως ο άνεμος έχει σταδιακά μειωθεί στο μηδέν και ανακατεύεται με διαστρικά αέρια. Οι θεωρίες απέτυχαν να προβλέψουν ένα τέτοιο ενδιάμεσο περιβάλλον, εξηγεί ο κ. Κριμιζής, και υπάρχει η πιθανότητα να είναι τελικά αυτός ο διαστρικός χώρος. «Μπορεί να έχουμε περάσει εκεί και να μην το γνωρίζουμε, γιατί δεν υπάρχει μοντέλο που να περιγράφει τι βλέπουμε», λέει.
Το φύσημα των μακρινών διαστρικών αερίων μπορεί να φαίνεται ασήμαντο σε εμάς που βρισκόμαστε κοντά στον Ηλιο, όμως οι λεπτομέρειες μετράνε, λέει ο επικεφαλής επιστήμονας του Βόγιατζερ, Εντ Στόουν, στο Ινστιτούτο Τεχνολογίας της Καλιφόρνιας στην Πασαντίνα. Ο Ηλιος ταξιδεύει ανάμεσα στα συντρίμμια διαφόρων κοντινών σουπερνόβα. Ρεύματα σωματιδίων και τα μαγνητικά πεδία που παράγει το άστρο μας, μας θωρακίζουν από τη διαστρική ακτινοβολία που προέρχεται από την εκτόνωση των αερίων. «Το μέγεθος της φούσκας αυτής είναι σημαντικό».
Το Βόγιατζερ θα μπορέσει να μας δώσει περισσότερες απαντήσεις μέσα στα επόμενα χρόνια। Η μονάδα παραγωγής ενέργειας πλουτωνίου του διαστημοπλοίου θα του επιτρέψει να συνεχίσει την ομαλή λειτουργία του τουλάχιστον έως το 2020, και «θα συνεχίσουμε να λαμβάνουμε πληροφορίες», λέει ο κ. Κριμιζής. Ακόμα και όταν το σήμα του εξασθενίσει, το ταξίδι του θα συνεχιστεί.

Πηγή: http://www.enet.gr/?i=news.el.episthmh-texnologia&id=296030

Ανακαλύφθηκε τέταρτο φεγγάρι του Πλούτωνα

Αστρονόμοι ανακάλυψαν ένα τέταρτο φεγγάρι σε τροχιά γύρω από τον πλανήτη Πλούτωνα, χρησιμοποιώντας το διαστημικό τηλεσκόπιο Hubble.

Οι επιστήμονες αποκαλούν, προσωρινά, το νέο φεγγάρι P4 και εκτιμούν ότι έχει διάμετρο 13 με 34 χιλιόμετρα. Αυτό είναι το μικρότερο από τα τέσσερα φεγγάρια του πλανήτη.

Το μεγαλύτερο, ο Χάρων, έχει διάμετρο 1.043 χιλιόμετρα και τα δυο άλλα, Νιξ και Ύδρα, έχουν διάμετρο από 32 - 113 χιλιόμετρα.
Το διαστημικό τηλεσκόπιο έψαχνε για δακτυλίους γύρω από τον Πλούτωνα, στην άκρη του ηλιακού μας συστήματος, όταν εντόπισε το P4.
"Το θεωρώ αξιοσημείωτο ότι οι κάμερες του Hubble μας έδωσαν τη δυνατότητα να δούμε ένα τέτοιο μικρό αντικείμενο με τόση σαφήνεια από απόσταση μεγαλύτερη των 5 δισεκατομμυρίων χλμ.", δήλωσε ο Μαρκ Σοουόλτερ του Ινστιτούτου SETI στο Μάουντεν Βιου της Καλιφόρνιας, ο οποίος είναι επικεφαλής αυτού του προγράμματος παρατήρησης με το Hubble.
Η παρατήρηση από το Hubble πραγματοποιείται στο πλαίσιο των εργασιών για την υποστήριξη της αποστολής "Νέοι Ορίζοντες" της NASA, στην οποία έχει προγραμματιστεί μια στενή επαφή με τον Πλούτωνα και τα φεγγάρια του το 2015.
Το P4 βρίσκεται ανάμεσα στις τροχιές του Νιξ και της Ύδρα, που ανακαλύφθηκαν από το Hubble το 2005 . Ο Χάρων ανακαλύφθηκε το 1978 από το αμερικανικό Ναυτικό Παρατηρητήριο .

Πηγή: http://www.enet.gr/?i=news.el.episthmh-texnologia&id=295005

Αμαζόνιος: Ανακάλυψαν άγνωστη έως σήμερα φυλή

Στο πυκνό τροπικό δάσος του δυτικού Αμαζονίου, ερευνητές από την Υπηρεσία Προστασίας Ινδιάνων της Βραζιλίας, εντόπισαν μια νέα, άγνωστη έως σήμερα, φυλή ιθαγενών। Οι αρχές της χώρας επιβεβαίωσαν την ύπαρξη της φυλής, λέγοντας ότι αριθμεί περί τα 200 μέλη που ζουν σε παραδοσιακές καλύβες - ή «μαλόκας»- οι οποίες περιστοιχίζονται από μικρές φυτείες φυστικιών, μπανάνας και καλαμποκιού.

Σύμφωνα με το Εθνικό Ίδρυμα Ινδιάνων, μια κυβερνητική οργάνωση με αποστολή την προστασία των δικαιωμάτων των ιθαγενών, οι ερευνητές υποψιάστηκαν για πρώτη φορά την ύπαρξη της φυλής όταν, εξετάζοντας δορυφορικές φωτογραφίες του δυτικού Αμαζονίου, κοντά στα σύνορα με το Περού, είδαν μικρά ξέφωτα. Τον περασμένο Απρίλιο ερεύνησαν την περιοχή αυτή από αέρος για να επιβεβαιώσουν την παρουσία ενός οικισμού αποτελούμενου από τέσσερις μεγάλες «μαλόκας» και τρία χωράφια.
Κατά τον επικεφαλής της αποστολής Φαμπρίτσιο Αμορίμ, η επιβεβαίωση τέτοιων ανακαλύψεων προϋποθέτει χρόνια προσεκτικών ερευνών, με βάση αυστηρούς κανονισμούς, που αποσκοπούν στην προστασία των άγνωστων φυλών.
Ο Αμορίμ και οι συνεργάτες του αποκλείουν εκ των προτέρων τη δημοσιοποίηση συντεταγμένων ή άλλων στοιχείων για την τοποθεσία της φυλής. Να σημειωθεί ότι στην ευρύτερη περιοχή ζουν τουλάχιστον άλλες 13 μικρές φυλές, οι οποίες δεν έχουν καμία επαφή με τον έξω κόσμο, ενώ στον Αμαζόνιο πιστεύεται ότι ζουν συνολικά 68 τέτοιες φυλές! Παρότι οι ιθαγενείς είναι εντελώς αποκομμένοι, υπάρχουν πολλοί παράγοντες που απειλούν τον τρόπο ζωής τους.
«Οι μεγαλύτερες απειλές για την ακεραιότητα αυτών των φυλών είναι η παράνομη αλιεία, το κυνήγι, η υλοτομία, η εξόρυξη μεταλλευμάτων, οι κτηνοτρόφοι, οι ιεραπόστολοι και καταστάσεις όπως η διακίνηση ναρκωτικών», επισημαίνει ο Αμορίμ. «Άλλη μία κατάσταση, η οποία απαιτεί προσοχή, είναι η αναζήτηση πετρελαίου στο Περού», μια δραστηριότητα, που εύκολα θα μπορούσε να απειλήσει τις περιοχές των ιθαγενών.
Παρά τις απειλές αυτές, οι περισσότερες φυλές της Βραζιλίας διατηρούν τη γλώσσα και τις παραδόσεις τους. Τα μέλη πολλών από αυτές μάλιστα διεκδίκησαν και κατοχύρωσαν συνταγματικά το δικαίωμα να ζουν στις περιοχές των προγόνων τους. Μέχρι στιγμής, το 11% των εδαφών της Βραζιλίας - και σχεδόν το 22% του Αμαζονίου- έχει «επιστραφεί» σε τέτοιες φυλές.

Πηγή: http://www.naftemporiki.gr/news/cstory.asp?id=1999539