Σεληνιακό νερό και ψύχος

ΛΟΝΔΙΝΟ. Δύο εντυπωσιακές ειδήσεις από τον φυσικό μας δορυφόρο προκαλούν πολλές συζητήσεις στην επιστημονική κοινότητα. Η ΝΑSΑ ανακοίνωσε ότι στο βάθος κρατήρων που βρίσκονται στον Νότιο Πόλο της Σελήνης (σε σημεία που δεν τα βλέπει ο ήλιος) η θερμοκρασία βρίσκεται στους-240 βαθμούς Κελσίου. Πρόκειται για το πιο ψυχρό σημείο που έχει εντοπιστεί ως σήμερα στο ηλιακό μας σύστημα. Σύμφωνα με τους επιστήμονες, το μέρος αυτό είναι πιο κρύο και από τα πλέον μακρινά σώματα του ηλιακού μας συστήματος όπως ο Πλούτωνας και άλλοι παγωμένοι βράχοι που βρίσκονται στα σύνορα του πλανητικού μας συστήματος. Την ανακάλυψη έκανε ο δορυφόρος LRΟ της ΝΑSΑ, o οποίος ξεκίνησε πριν από μία εβδομάδα τη δημιουργία του πρώτου πλήρους χάρτη θερμοκρασιών στο φεγγάρι. Ταυτόχρονα ο LRΟ έχει εντοπίσει ίχνη νερού (σε παγωμένη μορφή) στο υπέδαφος της Σελήνης και η διαστημοσυσκευή LCRΟSS θα προσπαθήσει σε λίγες εβδομάδες να επιβεβαιώσει την ύπαρξή του καθώς θα προσεδαφιστεί σε κρατήρα στον οποίο πιθανολογείται ότι υπάρχει νερό.

Πηγή:

http://www.tovima.gr/default.asp?pid=2&ct=33&artId=289651&dt=22/09/2009

Ανακαλύφθηκαν τα αρχαιότερα πέτρινα εργαλεία στην Ευρώπη

Τα πρώτα εξελιγμένα πέτρινα εργαλεία που ανακαλύφθηκαν στην Ευρώπη είναι πολύ παλαιότερα από ότι αρχικά είχε εκτιμήσει η επιστημονική κοινότητα.

Μέχρι τώρα, χρονολογούνταν περίπου πριν από 500.000 χρόνια. Ωστόσο, σύμφωνα με στοιχεία νέας έρευνας, εργαλεία που βρέθηκαν σε σπήλαιο της Ισπανίας, κοντά στη Γρανάδα, η ηλικία των πρώτων εξελιγμένων εργαλείων φτάνει τα 900.000 χρόνια.Τα εργαλεία που βρέθηκαν είναι κυρίως τσεκούρια με διπλή κόψη. Η νέα χρονολόγηση έγινε από Γκάρι Σκοτ και τον Λούις Γκίμπερτ του Κέντρου Γεωχρονολόγησης του πανεπιστημίου Μπέρκλεϊ της Καλιφόρνιας.

Η μελέτη τους δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Nature. Σύμφωνα με τους ερευνητές, τα νέα στοιχεία αποτελούν πρόσθετες ενδείξεις ότι οι πρόγονοι των ανθρώπων μετανάστευσαν στην Ευρώπη από την Αφρική πολύ νωρίτερα από ό,τι θεωρείτο μέχρι τώρα.Τα αρχαιότερα στον κόσμο πιο επεξεργασμένα πέτρινα εργαλεία, όπως τσεκούρια με δύο κόψεις και μπαλτάδες, έχουν βρεθεί στην Αφρική και χρονολογούνται πριν περίπου 1,5 εκατ. χρόνια, στην Πρώιμη Πλειστόκαινο γεωλογική περίοδο. Εξάλλου, παρόμοια εργαλεία ηλικίας 700.000 ετών έχουν βρεθεί στην Κίνα και το Ισραήλ. Όμως στην Ευρώπη τα παλαιότερα τσεκούρια μέχρι σήμερα, που ανήκουν στη λεγόμενη "Αχελαία" πολιτισμική φάση, δεν ξεπερνούσαν σε παλαιότητα το μισό εκατομμύριο χρόνια.

Πηγή:

http://www.enet.gr/?i=news.el.episthmh-texnologia&id=80755

Εντοπίστηκε η μεγαλύτερη καταγεγραμμένη μαύρη τρύπα

Ιάπωνες αστρονόμοι ανακάλυψαν ένα γιγάντιο γαλαξία, που περιβάλλει την πιο μακρινή υπερμεγέθη μαύρη τρύπα που έχει ποτέ βρεθεί. Ο γαλαξίας, μεγάλος όσο ο δικός μας περίπου, βρίσκεται σε απόσταση 12,8 δισ. ετών φωτός και η τερατώδης μαύρη τρύπα του περιέχει ύλη τουλάχιστον ένα δισεκατομμύριο φορές περισσότερη από τον ήλιο μας.
Η ανακάλυψη έγινε από τον αστρονόμο Τομοτσούγκου Γκότο του πανεπιστημίου της Χαβάης και τους συνεργάτες του, με τη βοήθεια του τηλεσκοπίου «Σουμπάρου» στο όρος Μάουνα Κέα, και δημοσιεύτηκε στο αστρονομικό περιοδικό «Monthly Notices» της Βασιλικής Αστρονομικής Εταιρίας του Λονδίνου.
Οι αστρονόμοι ξαφνιάστηκαν που βρήκαν έναν τόσο μεγάλο γαλαξία να υπάρχει σε μια εποχή που το σύμπαν είχε μόνο το 1/16 της σημερινής ηλικίας του και παράλληλα να «φιλοξενεί» μια τέτοια γιγάντια μαύρη τρύπα. Όπως εκτιμούν, τόσο ο γαλαξίας και η μαύρη τρύπα πρέπει να σχηματίστηκαν τρομερά γρήγορα στο πρώιμο σύμπαν.
Η ανακάλυψη περιπλέκει το μυστήριο του πώς γαλαξίες και μαύρες τρύπες σχηματίστηκαν και εξελίχτηκαν από κοινού στο σύμπαν. Επιπλέον, αντίθετα με τις μικρότερες μαύρες τρύπες, που θεωρούνται ότι σχηματίζονται όταν ένα πολύ μεγάλο άστρο πεθαίνει και καταρρέει προς το εσωτερικό του, η προέλευση των τεράστιων μαύρων οπών παραμένει ένα άλυτο μυστήριο.
Μια εκδοχή είναι ότι προέρχονται από τη συγχώνευση μικρότερων μαύρων οπών. Όταν σχηματίζονται, τέτοιες υπερμεγέθεις μαύρες τρύπες συνεχίζουν να μεγαλώνουν, επειδή η τρομακτική βαρύτητά τους έλκει συνεχώς ύλη από το γύρω χώρο τους. Η ενέργεια που απελευθερώνεται στη διάρκεια αυτής της διαδικασίας, εξηγεί το έντονο φως που εκπέμπεται από την περιοχή γύρω από τις μαύρες τρύπες.

Πηγή:
www.kathimerini.gr με πληροφορίες ΑΠΕ-ΜΠΕ
http://portal.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_kathciv_1_04/09/2009_295407

Σκουλαρίκια και κολιέ ηλικίας 80.000 - 110.000 ετών

Σε εμπόριο κοσμημάτων επιδίδονταν οι πρώτοι εκπρόσωποι του homo sapiens.

Τρυπημένες χάντρες από κοχύλια, που ανακαλύφθηκαν σε τέσσερις τοποθεσίες στο Μαρόκο, επιβεβαιώνουν ότι οι πρώτοι σύγχρονοι άνθρωποι (homo sapiens) φορούσαν συστηματικά και πιθανότατα εμπορεύονταν συμβολικά κοσμήματα ήδη πριν τουλάχιστον 80.000 χρόνια.
Είχαν προηγηθεί πρόσφατα παρόμοια ευρήματα, ακόμα παλαιότερα (ηλικίας μέχρι 110.000 ετών) στην Αλγερία, το Μαρόκο, το Ισραήλ και τη Ν.Αφρική, τα οποία θεωρούνται οι αρχαιότερες μορφές προσωπικής διακόσμησης, που έχουν ποτέ βρεθεί. Οι σχετικές ανακαλύψεις -που αποτελούν ένα κρίσιμο βήμα για τη δημιουργία της σύγχρονης ανθρώπινης κουλτούρας- παρουσιάζονται στο περιοδικό PNAS της Εθνικής Ακαδημίας Επιστημών των ΗΠΑ.
Το πιο πρόσφατο εύρημα αφορά την ανακάλυψη 25 χαντρών από θαλασσινά κοχύλια, ηλικίας 70.000 - 85.000 ετών, στο Μαρόκο, από ομάδα ευρωπαίων ερευνητών από 12 χώρες, υπό τον Φρανσέσκο ντ' Ερίκο, διευθυντή του Εθνικού Κέντρου Επιστημονικών Ερευνών (CNRS) της Γαλλίας, στο πλαίσιο του διεπιστημονικού προγράμματος EUROCORES του Ευρωπαϊκού Ιδρύματος Επιστημών (ESF) σχετικά με την καταγωγή του ανθρώπου και των γλωσσών, το οποίο βασίζεται στη συνεργασία βιολόγων-γενετιστών, γλωσσολόγων, ανθρωπολόγων, αρχαιολόγων, νευροφυσιολόγων, ψυχολόγων κ.α.
Όλες οι χάντρες έχουν τρύπα στο κέντρο φτιαγμένη από ανθρώπινα χέρια, ενώ μερικές έχουν ίχνη χρωστικής ουσίας, καθώς και παρατεταμένης χρήσης, μια ένδειξη ότι φοριούνταν ως διακοσμητικά κοσμήματα. Το γεγονός ότι βρέθηκαν σε διάφορες τοποθεσίες μακριά από τη θάλασσα από όπου προέρχονταν τα κοχύλια, δείχνει ότι η χρήση τους ήταν ένα διαδεδομένο φαινόμενο, μια κοινή παράδοση που έφτασε μέχρι τις μέρες μας.
Οι ερευνητές θεωρούν πιθανότερο ότι οι άνθρωποι εκείνης της εποχής δεν πήγαν οι ίδιοι στις ακτές για να βρουν τα κοχύλια-χάντρες, αλλά τα προμηθεύτηκαν μέσα από δίκτυα εμπορικών ανταλλαγών, που είχαν δημιουργηθεί ανάμεσα στους κατοίκους των παρακτίων περιοχών και σε εκείνους της ενδοχώρας.
Για τους ανθρωπολόγους, χάντρες τόσο παλαιές δεν αποτελούν απλώς διακοσμητικά σύμβολα, αλλά μια πιο εξελιγμένη «τεχνολογία», ενδεικτική μιας πιο προχωρημένης σκέψης και της σταδιακής ανάπτυξης των σύγχρονων πολιτισμικών στοιχείων, που χαρακτηρίζουν και το σημερινό πολιτισμό μας.

Σύμφωνα με τον υπεύθυνο ερευνητή Φρανσέσκο ντ' Ερίκο, τέτοια διακοσμητικά σύμβολα αποτελούν ένα είδος «γλώσσας», καθώς αυτός ή αυτή που τα φορά, μεταφέρει μηνύματα στους γύρω ανθρώπους και μια εικόνα του εαυτού του/της, διαφορετική από το βιολογικό εαυτό.
Μέχρι πρόσφατα οι επιστήμονες πίστευαν ότι η εφεύρεση των πρώτων προσωπικών διακοσμητικών στολιδιών είχε συμπέσει με τον αποικισμό της Ευρώπης από τους homo sapiens πριν περίπου 40.000 χρόνια. Όμως το 2006 η ανακάλυψη τρυπημένων χαντρών, στην Αφρική και τη Μέση Ανατολή, πολύ παλαιότερων (ηλικίας 75.000 ετών τουλάχιστον) ανέτρεψε αυτή την αντίληψη, δείχνοντας ότι η ανάδυση της συμβολικής σκέψης και των πρώτων προσωπικών διακοσμητικών στολιδιών αναπτύχθηκε βαθμιαία ήδη από πολύ παλαιότερα, στο πλαίσιο της εξέλιξης των ανθρώπων, πριν φτάσουν στην Ευρώπη.
Το μυστήριο πάντως, κατά τους επιστήμονες, είναι ότι αυτές οι διακοσμητικές χάντρες από κοχύλια εξαφανίζονται από τα αρχαιολογικά αρχεία της Αφρικής και της Μέσης Ανατολής πριν περίπου 70.000 χρόνια, μαζί με άλλες πολιτισμικές καινοτομίες, όπως τα χαράγματα σε πλάκες ώχρας και τα καλοδουλεμένα εργαλεία από κόκκαλα, και επανεμφανίζονται σε διαφορετικές μορφές κάπου 30.000 αργότερα. Αυτή τη φορά, τα προσωπικά στολίδια ανακαλύπτονται ταυτόχρονα στην Αφρική, την Ευρώπη και την Ασία.
Η προσωρινή εξαφάνιση των πολιτισμικών καινοτομιών, όπως η προσωπική συμβολική διακόσμηση του σώματος, κατά τους επιστήμονες, πιθανότατα οφείλεται σε σημαντική μείωση των πληθυσμών των homo sapiens λόγω της έντονης επιδείνωσης των κλιματολογικών συνθηκών πριν 60.000 - 73.000 χρόνια, γεγονός που εκτιμάται ότι απομόνωσε πολλές ομάδες ανθρώπων και διέρρηξε τα μεταξύ τους δίκτυα ανταλλαγής (π.χ. κοχυλιών για χάντρες).

Πηγή:
www.kathimerini.grμε πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ

http://portal.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_kathciv_1_01/09/2009_294783

Και επισήμως στο βιβλίο Γκίνες

Σε ειδική εκδήλωση, που πραγματοποιήθηκε στο Μουσείο Φυσικής Ιστορίας της Μηλιάς του δήμου Ηρακλεωτών, οι μεγαλύτεροι χαυλιόδοντες στον κόσμο βρέθηκαν στο νομό Γρεβενών και καταχωρήθηκαν επισήμως στο βιβλίο Γκίνες.Η Guinness World Records βράβευσε τη νομαρχιακή αυτοδιοίκηση Γρεβενών και το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας, όπου φυλάσσονται τα παλαιοντολογικά ευρήματα, τα οποία είδαν το φως τα τελευταία χρόνια από τις ανασκαφές του Τμήματος Γεωλογίας του ΑΠΘ.

Οι χαυλιόδοντες, που βρέθηκαν, ανήκουν σε προβοσκιδωτό (μαστόδοντα- Mammut borsoni) 3.000.000 ετών και είναι οι μεγαλύτεροι παγκοσμίως, καθώς έχουν μήκος 5,02 μ. Το βραβείο παρέδωσε στο νομάρχη Γρεβενών, Δημοσθένη Κουπτσίδη, η εκπρόσωπος της Guinness World Records στην Ελλάδα, Τζένη Καραμποίκη, η οποία τόνισε πως τα Γρεβενά καταγράφονται για δεύτερη φορά στο Ρεκόρ Γκίνες, το 1997 όταν βρέθηκαν χαυλιόδοντες προβοσκιδωτού μήκους 4,39 μέτρων και σήμερα για τους χαυλιόδοντες μήκους 5,02 μέτρων.Κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης απονεμήθηκαν έπαινοι για την αφιλοκερδή συμμετοχή τους στις παλαιοντολογικές ανασκαφές, που είχαν αποτέλεσμα την προστασία και την ανάδειξη των απολιθωμάτων, στα μέλη της ομάδας του Α.Π.Θ. και στην αναπληρώτρια καθηγήτρια Ευαγγελία Τσουκαλά, από τον Κοσμήτορα του Α.Π.Θ. Ι. Παπαδογιάννη.Από την πλευρά της η κα Ευαγγελία Τσουκαλά, επικεφαλής των ερευνών του Τμήματος Γεωλογίας του ΑΠΘ, έκανε μια αναδρομή στο ιστορικό των ανασκαφών στην Μηλιά και στα ευρήματα, που, όπως τόνισε, θα πρέπει να στεγαστούν στο Κέντρο Παλαιοντολογίας, το οποίο προωθεί η νομαρχιακή αυτοδιοίκηση Γρεβενών. Στην ομιλία του ο νομάρχης, Δημοσθένης Κουπτσίδης, αναφέρθηκε στη δημιουργία ενός σύγχρονου πολυδύναμου Κέντρου Παλαιοντολογίας στο δημοτικό διαμέρισμα Μηλιάς του δήμου Ηρακλεωτών σε έκταση, που βρίσκεται δίπλα από το χώρο των ανασκαφών .Όπως είπε, έχουν ήδη υπογραφεί οι προγραμματικές συμβάσεις του έργου της σύνταξης των μελετών, οι οποίες βρίσκονται στο στάδιο της ολοκλήρωσης τους.Σύμφωνα με τους μελετητές, το Κέντρο Παλαιοντολογίας θα καλύπτει δύο βασικούς τομείς δραστηριοτήτων: της επιστημονικής έρευνας σε θέματα παλαιοντολογίας και της έκθεσης των ευρημάτων για εκπαιδευτικούς σκοπούς.

Πηγή:
http://www.athens24.gr/news/news/panorama/news_detail.html?id=49134&inm=